English Nederlands Français English Nederlands Français
Kunstenaars
Persoonlijke pagina's
:: Archief
: 2010 : 2009

Dialogen met kunstenaars in residentie

Interview met Niko Hafkenscheid
het is een aardig ding als u tweemaal leeft.
:: Verwante onderwerpen
Niko Hafkenscheid
:: Interview
Interview met Pierre Rubio
Interview met Julien Bruneau
Interview met Niko Hafkenscheid
Interview met Margherita Isola & Jérôme Porsperger
Interview met Christina Clar
Interview met Emma Lindgren
Interview met Luea Ritter
Interview met Philippe Beloul
Interview met Rémy Héritier (FR)
Interview met Paula Diogo, Alfredo Martins & Carlo
Interview met Rafael Alvarez en Paulo Guerreiro
Interview met Tawny Andersen en Alexandre Le Petit


30 January 2006 Bains::Connective bar.

Kan je ons vertellen hoe je bij performance bent terechtgekomen?

Tijdens een performance kan je moeilijk tegen jezelf en je publiek liegen zonder jezelf belachelijk te maken. Ik vermoed dat ik deze kans om onnozel te doen wou gebruiken. Ik moet gevoeld hebben dat ik door te performen een soort beschaafde reden had om mijn limieten en sociale vaardigheden af te tasten en te doorbreken, verder te gaan dan wat er op dat moment was. Toen ik er voor het eerst over dacht dit te doen, moet het geweest zijn omdat, in het begin, ik het niet durfde te proberen door een gebrek aan moed.
Ik ben ook geïnteresseerd in dingen doen op een manier die je niet in termen uit het dagelijkse leven kan omschrijven. Het is een manier om te reizen naar ongekende landschappen zonder te betalen. Andere mensen meenemen op die trip, de juiste mensen uitnodigen om met je mee te gaan. Bij performance gebeurt alles in real-time. Doordat niet alles op voorhand vastgelegd is, wordt het je taak om een atmosfeer te vinden die je op dat moment kan delen met de mensen voor wie je optreedt. Intimiteit, dat is het kernwoord.

Wat is jouw achtergrond?

Ik moet zeggen dat het woord 'achtergrond' me terugbrengt naar mijn kindertijd. Mag ik dat antwoorden? Ik ben, laten we zeggen, 'gebouwd' uit een mix van bescheiden mensen uit de werkende klasse aan de ene kant en ik kreeg mondaine vibes aan de andere kant; de soort chique, epicuristische attitude die ik kreeg uit het tweede huwelijk van mijn moeder, wat de angstige, gesloten en onderontwikkelde kant van mijn vader compenseerde.
Ik hou van beide kanten omdat ze allebei een vorm van menselijkheid in zich hebben. 'Krachten, vaardigheden', zijn de combinerende link. Ik leerde degene die de voorwerpen, het voedsel, de kansen 'bouwen' die de wereld doen draaien (dat is wat bouwvakkers uiteindelijk doen) te appreciëren en ik heb evenveel respect voor de mensen die deze goederen met smaak consumeren. Die link creëert een interessante spanning.

Ongeacht aan welke kant ik stond, er was tijdens die lange periode geen muzikaliteit en geen kunst te zien of te voelen rondom mij. Ik was lange tijd amper omringd door iets artistieks. Ik studeerde dierengeneeskunde omdat dit een mooi compromis leek tussen emancipatie en toekomstige speculaties denk ik. Dat doe je als je een slimme leerling bent. Het leek onmogelijk om naar een andere school te gaan. Kunst werd gezien als iets gevaarlijks voor mijn omgeving en - bijgevolg - voor mij. De mensen rond mij vertrouwden het niet en ik moest leren het te vertrouwen.
Ik praat hierover omdat ik hierdoor blijkbaar meer beïnvloed ben dan door de dingen die ik gestudeerd heb.

Welke thema's behandel je in je performances?

Schoonheid is een thema. Ik zou zeggen; schoonheid op drie manieren.
Misschien zijn er zelfs maar drie thema's in de wereld... ik denk... dat er ten eerste esthetische schoonheid is, wat alles te maken heeft met de dynamiek tussen een reeks intrinsieke, steeds wijzigende voorkeuren voor het mooie of het lelijke... Ten tweede is er morele schoonheid, die betrekking heeft op de dynamiek tussen het goede en het slechte. Ten derde is er de schoonheid van de geest. Dit gaat over de procédés om rationele bewegingen te maken, de dynamiek van het denken en creativiteit. Ik denk dat alle kunst draait rond het verbinden van deze drie parameters en een mooie vorm geven aan de thema's. Er is altijd spanning tussen de drie pijlers en de zoektocht bestaat erin die spanning te effenen.

Hoe doe je dat?

Met vallen en opstaan. Er is geen procedure. Of er is een procedure en ze staat in verband met de tradities waarin we allemaal meelopen. Er zal altijd een begin, een midden en een einde zijn aan wat we maken, hoewel al onze ervaringen dit, in alle schoonheid proberen te ontkennen. Nieuwe mogelijkheden gaan over oude feiten en omgekeerd. Die vergankelijkheid van dingen lijkt erg belangrijk te zijn. Ik sta graag op de grens van wat ertoe doet en wat totaal geen nut heeft.

Heb je een dagelijkse routine?

Dat is een noodzaak. Anders ben ik ongelukkig.

Wat doe je dan?

Veel dingen. Ik hou van het geluid van mijn instrumenten, dus ik speel vaak. Ik leer nu om goed te zingen. De stem is een nieuw instrument en het neemt tijd in beslag om elk aspect te leren kennen en voelen. Het zingende lichaam is het meest intieme instrument.
Ik dans ook, of 'beweeg'. Ik leer tango dansen. Ik doe het op mijn manier. Soms doe ik het 's nachts, terwijl ik loop, improviseer ik bewegingen. Het is belangrijk voor mij om mentale en fysieke activiteit te hebben. Niet als training, maar om me goed te voelen. Ik luister naar de manier waarop mijn lichaam tot mij spreekt. Ik word gestimuleerd door andere dingen zoals geluid, muziek, licht in mijn appartement. Dat is poëzie. Het geluid van de regen natuurlijk... en dan dans ik. Ik dans ook graag met andere mensen. Tekenen doe ik ook. Ik teken graag zwarte vlekken met olieverf. Kleine figuurtjes of abstracte vormen...maar dat is op wekelijkse basis. Sommige dingen doe ik elke dag, andere wekelijks en nog andere maandelijks.

Ben je een multi-artiest?

Ik zou die naam zeker niet gebruiken. Je kan maar een paar dingen deftig uitwerken en dan een plaats geven in je sociale leven. Maar ik zou niet gelukkig zijn als ik maar een ding zou doen.

Er is een groot verschil tussen alleen zijn en samen zijn met andere mensen. Ook creëren met anderen werkt op een andere manier.
Solitair zijn heeft een poëtische waarde, maar sommige acties en verlangens tonen dat je andere mensen nodig hebt. Hoe breng je dit in evenwicht?

Groeien als artiest is, volgens mij, groeien als mens. Voor mij betekent dat bijvoorbeeld dat ik weet dat ik niet Elliot Smith ben en dat ik geniet van het werk met de geluiden waarmee ik werk.
Ken je Elliot Smith niet? Hij is enkele jaren geleden overleden. Een tragisch figuur; hij schreef geweldige muziek. We weten niet of hij zelfmoord pleegde of niet. Of Nick Drake. Dit is oppervlakkige name dropping, maar ze zijn beioen fragiel.

Het gaat nog steeds om de link tussen de drie aspecten waarover ik het had. Als filosoof ben je bezig met de bouw, werken met het hoofd en als je volledig opgeslorpt wordt door je werk raak je gefrustreerd omdat je het contact met de andere aspecten verliest. Een radicaler voorbeeld: een goed mens die genereus deelt met anderen kent de frustratie van te goed zijn en wil slecht zijn. Dan vind je fragiliteit. Er zit potentieel in onzekerheid en fragiliteit. Hoe ga je om met dit keerpunt van fragiliteit in performance?
Er is altijd de wil om dingen samen te brengen, maar ook om ze apart te houden. Het is niet oké om het gevoel van fragiliteit te verliezen.


Lees je?

Ik lees maar het kost moeite, tijd en concentratie. Dus lees ik op mijn manier. Goede boeken. Dan krijg ik nieuwe gevoelens en gedachten, wat fijn is.
Veel van de dingen die de wereld laten draaien zijn geschreven. Ze gebruiken een zekere macht om dingen te verklaren. Ook het gebruik van namen en meningen is doorslaggevend. Onze politieke en intellectuele traditie gebruikt woorden als macht. Mensen worden gemakkelijk geïntimideerd door woorden. Het woord 'Cervantes' bijvoorbeeld, geeft je meteen een enorme capaciteit tot sociale macht en een specifieke symbolische positie. Als je de woorden die jezelf plaatsen in de wereld niet kent, dan zal je gedefinieerd worden door degene die ze wel correct gebruiken, zoals critici enz.

Literatuur heeft de macht van traditie en hoffelijkheid is een soort plicht. Vreselijke terminologie misschien maar noodzakelijk om te definiëren, denk ik. De definitie zou kunnen zijn: de plicht mensen te ontmoeten als mensen in een dynamische en pluralistische manier. Dit moet verdedigd worden. Als je de perspectieven snapt, snap je de rollen. Je moet proberen zoveel mogelijk eerlijke momenten te hebben in je leven. Pluraliteit is een waarde. Stap je daarvan af, dan komt de verveling snel bovendrijven.
We moeten de rol van fragiliteit constant herbekijken. Het is een persoonlijke zaak of je ermee om kan, het is een taak om je eigen fragiliteit te beschermen.

C'est la vie! (zegt Aki)

Hoe heet je show?

HIER. Om te benadrukken wat ik wil doen.
Het gaat om een moreel verhaal... Ik speel muziek voor twee dansers die een levensverhaal vertellen. Ze bouwen een relatie met elkaar op. Mijn muziek bouwt een tweede laag en de scenografie een derde...

Ik wou iets akoestisch en intiems maken. Omdat ik me in het begin onzeker voelde over mijn muziek speelde ik met elektronische muziek en elektrische gitaren. Bijgevolg mixte ik verschillende genres maar na een tijdje voelde dat niet meer eerlijk aan... Nu speel ik gewoon opnieuw intieme songs en voor de elektronica heb ik een ander project.
HIER moet zo direct mogelijk zijn, een direct verhaal met directe middelen. HIER lijkt over een stad te gaan en een ruimte in die stad. Soms ben je binnen, soms sta je buiten. Terwijl veranderen stemmingen en relaties.

Waarom werk je in samenwerking met anderen?

Ik denk dat we geconfronteerd willen worden met onze verschillen. HIER is een platform voor communicatie tussen mensen die proberen alleen recht te staan maar het niet kunnen. Ze willen zich in een sociale context plaatsen waarin ze verplicht zijn hun eigen private positie tegenover andere mensen te herdefiniëren. We moeten allemaal leren veel dingen weg te gooien. Inhouden en voorkeuren veranderen constant. Om het op een verrijkende manier te laten veranderen moet je in staat zijn niet onmiddellijk te reageren en je privacy te verdedigen.

HIER is een herneming van het leven. Het is het leven opnieuw geleefd. Een microkosmos met zijn eigen pluraliteit. Het is fijn als je twee keer leeft.

Wat is de functie van kunst?

Functie en kunst gaan niet goed samen. De keuze van die woorden is problematisch.

Wat is kunst? ... Is dat gemakkelijker?

Waarom stel je zulke vragen? Functies zijn altijd moeilijk te definiëren. Kunst heeft geen functie. Dat is een makkelijker antwoord dan! Een andere benadering... Ik word triest als ik naar steden ga in Frankrijk waar jonge mensen verveeld zijn omdat er geen sociale kanalen voor creativiteit zijn.
De mensen zouden de mogelijkheid moeten creëren om dingen uit te proberen met de drie aspecten van schoonheid en om er fouten mee te maken. Dat maakt de wereld beter. En kunst zou het resultaat zijn van die nood aan experiment. Als je jezelf niet toelaat in die vrijheid te treden, ben je zielig.


28 03 2007
28 06 2007

:: Zoeken
::